مطالعات پروژه افغان-ترانس با همکاری روسیه ادامه دارد

شرکت راه‌آهن روسیه اعلام کرده است که مطالعات فنی و اقتصادی پروژه راه‌آهن «افغان-ترانس» با مشارکت متخصصان روسیه و اوزبیکستان ادامه دارد؛ پروژه‌ای که هدف آن ایجاد دهلیز ریلی میان آسیای مرکزی و جنوبی از مسیر افغانستان است.

سرگی پاولوف، معاون نخست این شرکت، در نشست شورای حمل‌ونقل ریلی کشورهای مستقل مشترک‌المنافع در عشق‌آباد گفته است که کار روی این طرح جریان دارد و طرف‌ها سرگرم تکمیل بررسی‌های تخنیکی آن هستند. به گفته او، این مطالعات زمینه را برای اجرای عملی پروژه فراهم خواهد کرد.

بر بنیاد طرح پیشنهادی، این خط آهن از شهر ترمذ در اوزبیکستان آغاز می‌شود، سپس از مزارشریف و کابل عبور کرده و در نهایت به شهر پشاور در پاکستان وصل می‌گردد. این مسیر می‌تواند افغانستان را به عنوان نقطه وصل میان آسیای مرکزی و جنوبی مطرح ساخته و در گسترش ترانزیت و بازرگانی منطقه‌ای نقش ایفا کند.

وزارت فواید عامه اداره طالبان نیز از آمادگی برای آغاز مطالعات تخنیکی در داخل کشور خبر داده است. محمداشرف حق‌شناس، سخن‌گوی این وزارت، گفته است که تفاهم‌نامه مطالعات فنی پیش‌تر میان افغانستان، اوزبیکستان و پاکستان امضا شده و یک شرکت برای اجرای این مطالعات انتخاب گردیده است.

بر اساس معلومات ارائه‌شده، نقشه راه اجرای این پروژه نخستین‌بار در ماه فبروری سال ۲۰۲۱ در تاشکند میان سه کشور امضا شده بود؛ اما تحولات سیاسی و تغییر نظام در افغانستان روند عملی‌شدن آن را با کندی روبه‌رو ساخت. در سال ۲۰۲۵ نیز توافق‌نامه مطالعات امکان‌سنجی میان وزارت فواید عامه اداره طالبان، وزارت ترانسپورت اوزبیکستان و وزارت راه‌آهن پاکستان در کابل به امضا رسید.

شماری از آگاهان اقتصادی می‌گویند که عملی‌شدن این پروژه می‌تواند جایگاه ترانزیتی افغانستان را تقویت کند. میرشاکر یعقوبی، آگاه اقتصادی، همکاری روسیه را در شرایط کنونی برای توسعه پیوندهای تجاری افغانستان مهم توصیف کرده است. عبدالظهور مدبر، دیگر آگاه اقتصادی، نیز گفته است که با اجرایی شدن این طرح، هزینه‌های انتقالات کاهش یافته و زمینه دسترسی بهتر به بازارهای منطقه‌ای فراهم خواهد شد.

با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که تحقق چنین پروژه‌های بزرگ زیربنایی نیازمند ثبات، شفافیت در قراردادها و مدیریت حرفه‌ای است؛ مسائلی که در سال‌های اخیر همواره از چالش‌های اساسی در سکتور پروژه‌های ملی در کشور به شمار رفته است.