وحید عمر: با ادامه این مسیر، آینده افغانستان مبهم است

وحید عمر، سخنگوی پیشین ریاست‌جمهوری در نظام جمهوری و رییس مرکز مطالعات استراتژیک، هشدار داده است که اگر مسیر کنونی سیاست و اداره کشور ادامه یابد، باید پرسید پنج سال دیگر افغانستان در چه وضعیتی خواهد بود. او تأکید کرده که بدون نظام مشروع، همه‌شمول و قانون‌مند و بدون سرمایه‌گذاری بر آموزش مدرن، آینده کشور با چالش‌های عمیق روبه‌رو می‌شود.

به گفته او، قدرت واقعی هر ملت بر سرمایه انسانی، دانش و ساختارهای کارآمد استوار است؛ اما افغانستان در این بخش‌ها روندی رو به عقب را تجربه می‌کند. عمر نوشته نسلی که طی دو دهه گذشته با علوم معاصر آموزش دیده بود، یا کشور را ترک کرده یا در داخل با محدودیت و انزوا مواجه است.

او با ابراز نگرانی افزوده است که بخش بزرگی از نیروی بشری آینده در مدرسه‌ها یا نهادهای آموزشی با نصاب مشابه مدرسه تربیه می‌شود، در حالی که میلیون‌ها دختر و زن از آموزش و کار محروم مانده‌اند. این محدودیت‌ها که پس از حاکمیت اداره طالبان تشدید شده، به باور بسیاری از آگاهان می‌تواند شکاف آموزشی و تخصصی افغانستان با منطقه را عمیق‌تر سازد.

عمر پیش‌بینی کرده است که در صورت تداوم این وضعیت، در پنج سال آینده میلیون‌ها دختر از آموزش باز خواهند ماند و شمار زیادی از جوانان تنها با آموزش‌های دینی وارد بازار کار خواهند شد؛ موضوعی که به گفته او توان رقابتی کشور را کاهش می‌دهد.

او در مقایسه‌ای منطقه‌ای، به پیشرفت‌های آموزشی و علمی پاکستان اشاره کرده و گفته است که آن کشور با ایجاد دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و نهادهای تخنیکی، به‌گونه سیستماتیک ظرفیت بشری خود را تقویت کرده و هر سال متخصصان متعددی در رشته‌های علمی و تخنیکی تربیه می‌کند.

عمر پرسیده است که فارغان مدرسه‌های افغانستان چگونه خواهند توانست با نسل مجهز به علوم و تکنالوژی معاصر در منطقه رقابت کنند. او با طرح پرسش‌های انتقادی افزوده است که بدون توان اقتصادی، تخنیکی و دیپلوماتیک، رقابت در سطح منطقه‌ای ممکن نخواهد بود.

این چهره پیشین حکومت جمهوری تأکید کرده که افغانستان برای عبور از بحران کنونی به نظامی مشروع و همه‌شمول، روابط فعال با جهان، آموزش عصری، نیروی دفاعی منظم و شریکان بین‌المللی نیاز دارد. به باور او، انزوا و تکیه بر شعارهای احساسی نمی‌تواند جایگزین سرمایه‌گذاری بر علم و تقویت سرمایه انسانی شود؛ مسیری که به گفته او زیربنای آینده پایدار کشور را شکل می‌دهد.