هشدار تازه شورای حقوق بشر درباره زنان و فقر در افغانستان

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در تازه‌ترین گزارش خود از ادامه نقض حقوق بشر در افغانستان و کاهش کمک‌های بین‌المللی به نیازمندان ابراز نگرانی کرده و گفته است که نزدیک به ۲۲ میلیون تن در سال جاری به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

در این گزارش که وضعیت افغانستان را از ماه آگست ۲۰۲۵ تا جنوری ۲۰۲۶ بررسی می‌کند، به نقل از ولکر تُرک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل آمده است که پس از بازگشت اداره طالبان به قدرت، محدودیت‌ها بر زنان و دختران گسترش یافته و فرمان‌ها و مقررات متعددی برای اجرای این محدودیت‌ها صادر شده است.

بر بنیاد این گزارش، منع کار زنان در نهادهای مرتبط با سازمان ملل، محدودیت اشتغال آنان در اداره‌های دولتی و ادامه محرومیت دختران از آموزش، از مواردی است که نگرانی‌های جدی را برانگیخته است. کمیشنر عالی حقوق بشر تأکید کرده که بدون حضور فعال زنان و دختران، پیشرفت در هیچ کشوری ممکن نیست.

گزارش می‌افزاید که میلیون‌ها باشنده افغانستان با فقر چندبُعدی روبه‌رو اند و دسترسی به آموزش، کار، غذای کافی، آب آشامیدنی صحی و خدمات درمانی همچنان محدود است. بر اساس ارزیابی ارائه‌شده، حدود ۲۱.۹ میلیون تن، معادل نزدیک به ۴۵ درصد جمعیت کشور، در سال جاری به کمک‌های فوری بشردوستانه نیاز دارند.

در این سند همچنین آمده است که کاهش بی‌پیشینه کمک‌های جهانی، بازگشت حدود سه میلیون مهاجر افغانستانی از ایران و پاکستان، پیامدهای منفی تغییرات اقلیمی و بی‌جاشدن هزاران تن در پی درگیری‌ها در امتداد خط مرزی مورد مناقشه با پاکستان، وضعیت بشری را وخیم‌تر ساخته است.

شورای حقوق بشر سازمان ملل از اداره طالبان خواسته است که محدودیت‌ها بر کار و آموزش زنان را لغو کند. اداره طالبان تاکنون به این گزارش تازه واکنش رسمی نشان نداده، اما پیش از این گزارش‌های مشابه سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری را بی‌اساس دانسته و تأکید کرده است که حقوق تمامی شهروندان را در چارچوب اصول اسلامی تأمین کرده است.

در همین حال، شماری از تحلیل‌گران باور دارند که افغانستان پس از دهه‌ها جنگ و دشواری، بیش از هر زمان دیگر به پیشرفت همه‌جانبه در عرصه آموزش و اقتصاد نیاز دارد. اختر محمد راسخ، تحلیل‌گر سیاسی، گفته است که کشور با چالش‌های شدید اقتصادی روبه‌رو است و اگر زمینه میانجی‌گری بین‌المللی فراهم شود، تنش‌ها با پاکستان کاهش یابد و فرصت‌های کاری برای مردم ایجاد گردد، امکان عبور از بحران اقتصادی وجود دارد.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که نهادهای دیگر سازمان ملل نیز اخیراً از کمبود بودجه برای ادامه عملیات‌های بشردوستانه در افغانستان هشدار داده و از جامعه جهانی خواسته‌اند کمک‌های اضطراری به نیازمندان افغانستانی را افزایش دهد.