ادعای تغییر مسیر رود پنج به‌دلیل استخراج گسترده طلا

نجیب‌الله سدید، پژوهشگر منابع آبی، اعلام کرده است که در پی استخراج گسترده طلا از بستر رود پنج، مسیر این رودخانه در برخی ساحات به سمت تاجیکستان تغییر کرده است. او هشدار داده که افغانستان بهای سنگینی برای این روند می‌پردازد و پیامدهای آن به‌گونه «شدید» محیط زیست و منابع آبی را متاثر ساخته است.

سدید در صفحه ایکس خود با نشر تصاویر ماهواره‌ای، وضعیت رود پنج را پیش و پس از آغاز استخراج طلا مقایسه کرده است. به گفته او، این تصاویر نشان می‌دهد که جریان طبیعی آب در برخی نقاط دچار تغییر شده و ساحات اطراف نیز تحت تأثیر فعالیت‌های استخراجی قرار گرفته‌اند.

پیش از این نیز شماری از باشنده‌گان ولایت‌های تخار و بدخشان در شمال‌شرق کشور بارها نسبت به پیامدهای محیط‌زیستی استخراج طلا هشدار داده بودند. آنان گفته‌اند که ادامه این روند می‌تواند زمین‌های زراعتی، منابع آب آشامیدنی و زیست‌بوم منطقه را با تهدید جدی روبه‌رو سازد.

با وجود این نگرانی‌ها، اداره طالبان همواره ادعا کرده است که استخراج طلا در این ساحات به محیط زیست و منابع آبی آسیب نمی‌رساند. با این حال، کارشناسان تاکید می‌کنند که نبود شفافیت، ارزیابی‌های مستقل محیط‌زیستی و میکانیزم‌های نظارتی، نگرانی‌ها درباره مدیریت منابع طبیعی کشور را افزایش داده است.

رود پنج از مهم‌ترین رودخانه‌های شمال‌شرق افغانستان به‌شمار می‌رود که در ولایت بدخشان جریان دارد و بخشی از مرز طبیعی میان افغانستان و تاجیکستان را تشکیل می‌دهد. این رودخانه یکی از سرچشمه‌های اصلی آمودریا نیز محسوب می‌شود و هرگونه تغییر در مسیر یا کیفیت آب آن می‌تواند پیامدهای منطقه‌ای در پی داشته باشد.