سازمان عفو بینالملل از وضعیت گفتگوهای صلح و درگیریهای روزانه و جانباختن غیرنطامیان در افغانستان ابراز نگرانی کرده و هشدار دادهاست که با توجه به وضعیت کنونی و آغاز روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان، این کشور به نتیجهای پیش میرود که در آن پیشرفتهای ۲۰ ساله زنان در معرض خطر جدی قرار دارد.
نظام فدرالی برای کشورهای چند قومی و چند زبانه یک نظام اداری خوب است ولی برقراری آن پیش شرط هایی دارد که بدون آن فدرالیسم در افغانستان کنونی ادامه جنگ و خشونت و زیر یوغ رهبران کاریزماتیک ولی کم سواد سیاسی برویم و دیگه کس نتواند جلو جنگهای قومی متعدد را بگیرد.
اما باز هم ما این عقبنشینی تاکتیکی را به فال نیک میگیریم و از سرقومندان اعلی خواهش داریم، همین عقبنشینی تاکتیکی را در برخی جبهههای سیاسی هم اعمال کنند.
سناریوی صلح خلیلزاد کلانپروژه افغانیزه کردن کشور است. این، همان آرمان تحقق نیافتهی کسانی است که اسم قبیله را بر سرزمین گذاشتند. تعمیم هویت “افغان” بر تمام اقوام و اتباع کشور در قانون اساسی نتیجه تسامح، تصالح و یا خبط تدوین کنندگان بود.
تغییرات در اوضاع امنیتی نیازمند بازنگری مداوم در استراتژی مبارزه با تروریزم پاکستان می باشد و نهادهای امنیتی می بایست روی دیدگاه های آشتی جویانه با جنبش های سیاسی غیرخشونت زا در منطقه جائیکه تروریست ها از نارضاتی مردم بهره برداری های لازم را انجام می دهند، تمرکز کنند.
دولت اشرفغنی تاکنون به پشتوانه نظامی و امنیتی آمریکا از مذاکره با طالبان سخن میگفت. در عین حال اگر فقدان این پشتیبانی نظامی، دولت افغانستان و دیگر گروههای مؤتلف را به سوی همگرایی بیشتر و کاهش اختلافات سوق دهد، میتواند فرصتی برای انسجام بیشتر گروهها و جریان های سیاسی و اجتماعی در افغانستان باشد. چنان که تشکیل شورای عالی دولت در همین راستا ارزیابی می شود.