تعهدنامه تازه در دانشگاه کابل؛ اجبار دانشجویان به رعایت معیارهای اداره طالبان

دانشگاه کابل که تحت اداره طالبان فعالیت دارد، از دانشجویان خواسته است تعهدنامه‌ای کتبی امضا کنند که بر بنیاد آن مکلف به رعایت معیارهای تعیین‌شده این اداره در زمینه عبادات، پوشش و اطاعت از فرامین «امارت اسلامی» شوند. در این سند تصریح شده که دانشجویان باید نماز را به جماعت ادا کنند، مطابق آنچه «سنت نبوی» خوانده شده ریش بگذارند و بدون کلاه در محوطه دانشگاه رفت‌وآمد نکنند.

در متن تعهدنامه همچنان تأکید شده است که استفاده از «لباس شرعی و افغانی» الزامی بوده و شنیدن موسیقی و ساز به‌گونه کامل ممنوع است. افزون بر این، دانشجویان از عکاسی و ثبت ویدیو منع شده‌اند؛ زیرا در این سند، تصویربرداری از «موجودات زنده» مغایر با شریعت اسلامی عنوان شده است.

امضاکنندگان این تعهدنامه متعهد می‌شوند که تمامی قوانین و فرامین صادرشده از سوی اداره طالبان را رعایت کنند و آن بخش از دستورها را که مرتبط به آنان می‌شود، شخصاً عملی سازند. در متن آمده است که فرد، «امارت اسلامی» را یک نظام شرعی دانسته و اطاعت از آن را بر خود لازم می‌داند و با هیچ گروه سیاسی ارتباط ندارد.

در بخش دیگری از این سند ذکر شده که دانشجو حق مخالفت یا سرپیچی از موارد درج‌شده را ندارد و در صورت تخلف، در برابر هرگونه مجازاتی که از سوی دانشگاه تعیین شود، حق شکایت نخواهد داشت؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره محدود شدن حقوق فردی و آزادی‌های دانشگاهی را افزایش داده است.

در سال‌های اخیر، اداره طالبان کنترول گسترده‌ای بر دانشگاه‌های کشور اعمال کرده و تلاش داشته برداشت مورد نظر خود از شریعت اسلامی را در ساحات تحصیلات عالی تطبیق کند. این رویکرد با انتقاد شماری از استادان و دانشجویان روبه‌رو بوده که آن را در تضاد با استقلال علمی و آزادی‌های اکادمیک می‌دانند.

پس از بازگشت طالبان به قدرت، بخش بزرگی از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها کشور را ترک کردند. در پی آن، افرادی نزدیک به این اداره در برخی بست‌های تدریسی گماشته شدند؛ مسئله‌ای که به گفته شماری از آگاهان، بر کیفیت آموزش در نهادهای تحصیلات عالی تأثیر منفی گذاشته است. با این حال، وزارت تحصیلات عالی اداره طالبان همچنان بر اجرای کامل آنچه «شریعت اسلامی» و فرامین ملا هبت‌الله آخندزاده خوانده می‌شود، تأکید می‌کند.