پس از بن‌بست اسلام‌آباد؛ سه سناریو روی میز واشنگتن

رسانه‌های مطرح آمریکایی و انگلیسی گزارش داده‌اند که مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا در اسلام‌آباد، پس از حدود ۲۰ ساعت گفت‌وگوی فشرده، بدون دستیابی به توافق پایان یافته و اکنون سه سناریوی محتمل برای آینده این روند مطرح است. به نوشته این رسانه‌ها، این دور گفتگوها وارد مرحله‌ای شده که از آن به عنوان «بن‌بست استراتژیک» یاد می‌شود.

بر بنیاد گزارش‌هایی که از سوی نیویورک تایمز، واشنگتن پست، آی‌پیپر و تلگراف منتشر شده، شکاف عمیق در مواضع دو طرف—به‌ویژه در مورد برنامه هسته‌ای ایران و ترتیبات امنیتی منطقه—عامل اصلی عدم توافق عنوان شده است. هیئت آمریکایی به رهبری جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در پایان مذاکرات اعلام کرد که پیشرفتی حاصل نشده و دو طرف به نقطه مشترک نرسیده‌اند.

بر اساس این ارزیابی‌ها، از دید مقام‌های آمریکایی، پایان کامل برنامه هسته‌ای ایران یک مطالبه اساسی است؛ در حالی که مقام‌های ایرانی بر حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و ادامه غنی‌سازی اورانیوم تأکید دارند. اختلاف‌ها همچنین موضوعاتی چون تحریم‌های اقتصادی، دارایی‌های مسدودشده ایران، وضعیت تنگه هرمز و برخی پرونده‌های منطقه‌ای را نیز در بر می‌گیرد.

واشنگتن پست این دور را بالاترین سطح تماس مستقیم میان دو کشور در دهه‌های اخیر توصیف کرده، اما نوشته است که مذاکرات بدون دستاورد ملموس پایان یافت؛ هرچند از نگاه نظری، مسیر گفتگوها کاملاً بسته نشده است. آی‌پیپر نیز با اشاره به تداوم تنش‌های میدانی، وضعیت آتش‌بس را شکننده خوانده و هشدار داده که هرگونه تشدید تنش می‌تواند فرصت‌های دیپلماتیک را تضعیف کند.

روزنامه تلگراف سه سناریوی اصلی را برای آینده مطرح کرده است: نخست، از سرگیری مذاکرات در آینده نزدیک؛ سناریویی که ممکن است با هدف امتیازگیری بیشتر دنبال شود، اما خطر طولانی‌شدن بحران را نیز در پی دارد.

دوم، بازگشت به تنش نظامی، چه در قالب درگیری گسترده و چه عملیات محدود—به‌ویژه در ساحات حساس مانند تنگه هرمز. تحلیلگران هشدار داده‌اند که چنین وضعیتی می‌تواند بازار جهانی انرژی را متأثر ساخته و پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای در پی داشته باشد.

سومین سناریو، پایان عملیات نظامی بدون دستیابی به توافق رسمی است؛ گزینه‌ای که ممکن است از سوی برخی ناظران به عنوان عقب‌نشینی سیاسی تعبیر شود.

در مجموع، این رسانه‌ها نتیجه مذاکرات اسلام‌آباد را بازتاب‌دهنده یک وضعیت پیچیده توصیف کرده‌اند؛ جایی که نه تمایل به جنگی طولانی دیده می‌شود و نه نشانه‌ای از عقب‌نشینی اساسی در مواضع اعلام‌شده دو طرف.