نگرانی‌ها از استخراج بی‌رویه آب با برق آفتابی در غزنی

باشنده‌گان ولایت غزنی و کارشناسان مدیریت آب از کاهش چشم‌گیر سطح آب‌های زیرزمینی در پی افزایش استفاده از سیستم‌های برق آفتابی برای استخراج آب زراعتی خبر می‌دهند؛ وضعیتی که به گفته آنان می‌تواند منابع حیاتی آب در این ولایت را با تهدید جدی روبه‌رو سازد.

کارشناسان هشدار می‌دهند برداشت بی‌رویه و غیرضروری آب، ذخایری را که طی هزاران سال در زیر زمین شکل گرفته، به‌سرعت کاهش می‌دهد؛ منابعی که جبران آن در کوتاه‌مدت ناممکن است. به باور آنان، در صورت ادامه وضعیت کنونی، احتمال دارد شماری از باشنده‌گان ناچار به ترک ساحات خود شوند؛ مسئله‌ای که می‌تواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای در پی داشته باشد.

در مقابل، برخی دهقانان استدلال می‌کنند که اگر در فصل زمستان از برمه‌ها آب استخراج نشود، رگ‌های آب زیرزمینی مسدود می‌شود و در تابستان با کمبود آب مواجه خواهند شد. رازمحمد، یکی از دهقانان غزنی، می‌گوید به همین دلیل آنان ناگزیر اند در تمام فصل‌های سال روند استخراج آب را ادامه دهند تا زمین‌های شان بی‌آب نماند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که اعمار بندها و چک‌دم‌ها هرچند در مهار سیلاب‌ها و تغذیه محدود آب‌های زیرزمینی نقش دارد، اما نمی‌تواند به‌گونه کامل جایگزین منابع طبیعی پیشین شود و همه زمین‌ها را به اندازه کافی سیراب سازد. آنان می‌گویند مدیریت علمی و محدودسازی برداشت آب، یگانه راه جلوگیری از تشدید بحران است.

در همین حال، کارشناسان از اداره طالبان و نهادهای مسئول می‌خواهند پالیسی روشن و عملی برای مدیریت منابع آب تدوین و تطبیق کنند و بر چاه‌های مجهز به برق آفتابی نظارت جدی داشته باشند. به باور آنان، نبود مدیریت مؤثر و نظارت منظم از سوی اداره طالبان، خطر گسترش بحران آب در این ولایت را افزایش داده است.

مولوی شفیق‌الله منصور، رییس حوزه فرعی سندی غزنی، می‌گوید برای مردم آگاهی‌دهی صورت گرفته، اما این اقدامات کافی نبوده است. او افزود بر اساس طرحی قرار است برای هر برمه میتر آب نصب شود تا میزان مصرف به‌گونه منظم مدیریت گردد.

همچنان زکریا هوتک، سخنگوی ریاست زراعت و مالداری غزنی، از دهقانان خواسته است در مصرف آب صرفه‌جویی کنند. غزنی از ولایت‌های مهم زراعتی کشور به‌شمار می‌رود و حدود ۸۰ درصد باشنده‌گان آن مصروف زراعت و مالداری اند؛ بخشی که وابستگی مستقیم به منابع پایدار آب دارد و هرگونه بحران در این حوزه، معیشت هزاران خانواده را متأثر می‌سازد.