الجزیره: نزدیک به ۳ هزار فلسطینی با سلاح‌های حرارتی در غزه کشته شده‌اند

نتایج یک تحقیق تازه شبکه الجزیره نشان می‌دهد که حدود سه هزار فلسطینی در نوار غزه در نتیجه استفاده اسرائیل از سلاح‌های گرمافشاری یا ترموباریک جان باخته‌اند؛ سلاح‌هایی که به دلیل قدرت تخریبی بالا در سطح بین‌المللی ممنوع خوانده شده‌اند. این گزارش با استناد به شواهد جمع‌آوری‌شده از سوی تیم‌های دفاع مدنی در غزه تهیه شده است.

بر اساس این تحقیق، مرگ ۲۸۴۲ فلسطینی به گونه مستند با «استفاده سیستماتیک از سلاح‌های گرمافشاری» مرتبط دانسته شده است. گفته می‌شود این سلاح‌ها که به نام بمب‌های خلأ یا هوایی نیز شناخته می‌شوند، توان ایجاد حرارتی بیش از ۳۵۰۰ درجه سانتی‌گراد را دارند؛ حرارتی که به گفته پژوهشگران، در بسیاری موارد هیچ بقایای قابل شناسایی از قربانیان بر جا نمی‌گذارد.

محمود بصل، سخنگوی دفاع مدنی غزه، تأکید کرده است که یافته‌های این تحقیق بر پایه برآوردهای کلی نیست، بلکه حاصل بررسی‌های میدانی و ارزیابی‌های جنایی دقیق است. او توضیح داد زمانی که شمار افراد حاضر در یک خانه هدف قرار گرفته با تعداد اجساد یافت‌شده همخوانی نداشته باشد و تنها آثار زیستی مانند لکه‌های خون یا تکه‌های کوچک بافت باقی مانده باشد، افراد ناپدیدشده «تبخیر شده» در نظر گرفته می‌شوند. این اظهارات توسط پلتفرم «کامن دریمز» بازنشر شده است.

در این گزارش آمده است که سلاح‌های گرمافشاری برخلاف بمب‌های معمولی، نخست ابری از سوخت را در ساحه هدف پخش کرده و سپس آن را مشتعل می‌سازند؛ روندی که منجر به شکل‌گیری گوی آتش بسیار داغ و موج فشار شدید می‌شود. به گفته محققان، در این بمب‌ها معمولاً از ماده‌ای به نام «تریتونال» استفاده می‌شود که ترکیبی از ۸۰ درصد TNT و ۲۰ درصد پودر آلومینیوم است و در برخی سلاح‌های ساخت آمریکا، از جمله بمب هوایی «مارک ۸۴»، به کار می‌رود.

دکتر منیر البرش، مدیرکل وزارت صحت فلسطین در غزه، به الجزیره گفته است که شدت حرارت ناشی از این سلاح‌ها به اندازه‌ای است که مایعات بدن فوراً به جوش می‌آید و بافت‌ها تبخیر می‌شوند. به گفته او، قرار گرفتن بدن در معرض دمای بالای سه هزار درجه سانتی‌گراد همراه با فشار و اکسیداسیون شدید، از نظر شیمیایی به نابودی فوری بافت‌های انسانی می‌انجامد.

پیش از این نیز موضوع استفاده از این نوع سلاح‌ها در غزه مطرح شده بود. «عمر حماد»، داروساز باشنده غزه، سال گذشته با نشر ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی مدعی شد که انفجار یک بمب ترموباریک را در بیت‌حانون در شمال غزه ثبت کرده است.

همچنین یاسمین مهناوی، یکی از باشنده‌گان غزه، گفته است که پسرش سعد در حمله هوایی سال ۲۰۲۴ به یک مکتب در محله الدرج شهر غزه جان باخت و هیچ اثری از جسد او یافت نشد. او گفته است نداشتن حتی پیکری برای دفن، دشوارترین بخش این فاجعه برای خانواده‌اش بوده است.

سلاح گرمافشاری یا ترموباریک نوعی ماده انفجاری هوا-سوخت است که با استفاده از اکسیژن موجود در هوا، انفجاری با دمای بسیار بالا و موج فشار شدید ایجاد می‌کند؛ موضوعی که نگرانی‌های جدی حقوق بشری را درباره استفاده از آن در ساحات مسکونی برانگیخته است.