بحران انسانی در شرق افغانستان؛ بسته‌شدن ۲۰ مرکز صحی و موج تازه آوارگی

یک گزارش تازه بشردوستانه هشدار می‌دهد که افزایش تنش‌ها میان افغانستان و پاکستان، وضعیت امنیتی و انسانی را در چندین ولایت شرقی و جنوب‌شرقی کشور به‌گونه چشم‌گیر وخیم ساخته و هزاران خانواده را مجبور به ترک خانه‌های‌شان کرده است.

براساس گزارش وضعیت که از سوی «ریلیف‌وب» نشر شده، درگیری‌ها و حملات هوایی که از اواخر ماه فبروری آغاز شد، بخش‌هایی از امتداد خط مورد مناقشه دیورند را تحت تأثیر قرار داده است. این ساحات به‌ویژه در ولایت‌های شرقی و جنوب‌شرقی موقعیت دارند؛ مناطقی که پیش از این نیز با چالش‌های امنیتی و کمبود خدمات اساسی روبه‌رو بوده‌اند.

این گزارش به نقل از «نهاد صحی بین‌المللی» (IMC) می‌گوید که تبادله آتش، گلوله‌باری توپخانه و حملات هوایی به زیرساخت‌های غیرنظامی آسیب رسانده است. مراکز صحی و برخی تأسیسات امدادرسانی از جمله مکان‌هایی اند که خساره دیده‌اند.

شدیدترین درگیری‌ها در اطراف گذرگاه تورخم در ولایت ننگرهار گزارش شده است؛ گذرگاهی که یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارتی و ترانزیتی میان دو کشور به شمار می‌رود. ادامه ناامنی در این ساحه نه‌تنها رفت‌وآمد مردم بلکه روند انتقال کالا و کمک‌های بشردوستانه را نیز مختل کرده است.

براساس معلومات منتشرشده، شماری از پناهجویان در نتیجه خشونت‌ها زخمی شده‌اند و باشنده‌گان کمپ مهاجرین «عمری» در نزدیکی تورخم به‌گونه احتیاطی به محل‌های دیگر انتقال یافته‌اند. همچنان از تلفات افراد ملکی، به‌شمول زنان و کودکان، در نزدیکی شهرک‌های مهاجرین گزارش داده شده است.

نهادهای امدادرسان برآورد کرده‌اند که حدود ۱۶ هزار و ۳۷۰ خانواده، معادل نزدیک به ۱۱۴ هزار و ۵۹۰ تن، در ولایت‌های پکتیا، کنر، ننگرهار، خوست، پکتیکا و نورستان تازه بی‌جا شده‌اند. با احتساب خانواده‌هایی که در پی زلزله سال ۲۰۲۵ در شرق کشور آواره شده بودند، شمار مجموعی خانواده‌های بی‌جا شده در این حوزه به حدود ۲۳ هزار و ۳۷۰ خانواده می‌رسد.

این موج تازه بی‌جاشدگی فشار سنگینی بر وضعیت شکننده بشری وارد کرده است. بسیاری از خانواده‌ها در کمپ‌های غیررسمی مانند «شومش» و «وادر» در ولسوالی نورگل ولایت کنر پناه برده‌اند و شماری دیگر نزد خانواده‌های میزبان سکونت کرده‌اند؛ جایی که خدمات ابتدایی مانند آب آشامیدنی، حفظ‌الصحه و امکانات صحی از پیش نیز با کمبود مواجه بوده است.

سازمان‌های امدادی می‌گویند ادامه درگیری‌ها دسترسی به خدمات صحی را نیز مختل ساخته است. نهاد صحی بین‌المللی از نیاز فوری به تجهیزات طبی، کیت‌های تداوی جراحات و دواهای اساسی برای شفاخانه‌ها و مراکز صحی خط مقدم در امتداد خط دیورند خبر داده است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که دست‌کم ۲۰ مرکز صحی در شرق و جنوب‌شرق کشور به دلیل ناامنی مسدود شده یا فعالیت‌شان را به حالت تعلیق درآورده‌اند. نهادهای بشردوستانه هشدار می‌دهند که در صورت نرسیدن کمک‌های فوری، خانواده‌های بی‌جا شده با خطر افزایش ناامنی غذایی و مشکلات جدی صحی روبه‌رو خواهند شد. کمک‌های غذایی، سرپناه اضطراری، خدمات حمایتی، حمایت‌های روانی و برنامه‌های تغذیه‌ای برای کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد از نیازهای فوری عنوان شده است.