د امریکا د سختو محدودیتونو دوام پر افغان پناه غوښتونکو
د امریکا د کورني امنیت وزارت اعلان کړی چې افغانستان لاهم د «لوړ خطر» لرونکو هېوادونو په لېست کې شامل دی او د افغان وګړو د خوندیتوب سختې امنیتي ارزونې به پرته له هر بدلون څخه دوام ولري. د دې خبر له مخې، سره له دې چې د غیرخطرناکو هېوادونو د اتباعو پر پناه غوښتنې ځينې محدودیتونه کم شوي، خو دا پرېکړه پر افغانستان نه تطبیقېږي.
دغه پرېکړه د ۲۰۲۵ کال د نومبر د میاشتې له یوې پېښې وروسته وشوه؛ هغه مهال چې یوه افغان پناه غوښتونکي په واشنګټن کې د امریکا د ملي ګارد پر یوه غړي برید وکړ چې په نتیجه کې یو سرتېری ووژل شو او بل ټپي شو. له دغې پېښې وروسته، د ډونالډ ټرمپ اداره د پناه غوښتونکو، په ځانګړي ډول د افغانانو، پر وړاندې یو لړ محدودوونکو اقداماتو ته مخه کړه.
دغه اقدامات د پناه غوښتنې د غوښتنلیکونو د درملنې درېدنه، د افغان کډوالو د دوسیو بیاکتنه او د هغو افغانانو لپاره چې له امریکایي ځواکونو سره یې کار کړی، د ځانګړې کډوالۍ ویزې په پروګرام کې د سختو محدودیتونو پلي کول رانغاړي. د کورني امنیت وزارت ټینګار کړی چې «د ټولو بهرنیو اتباعو لپاره د امنیتي ارزونې اعظمي کچه پرته له وقفي دوام لري» او په دې بهیر کې هېڅ ډول نرمښت نه شته.
په ورته وخت کې، د امریکا د مهاجرت اداره اعلان کړی چې د غیرخطرناکو هېوادونو د پناه غوښتنې د دوسیو بندې څېړنې لغوه شوې دي. د امریکایي چارواکو په وینا، دا پرېکړه به هغوی ته دا زمینه برابره کړي چې خپلې سرچینې او امکانات د لوړ خطر لرونکو هېوادونو، په شمول د افغانستان، پر دوسیو متمرکز کړي.
افغانستان د مالی، نایجیریا، یمن، سوریې، سومالیا او سیرا لیون په څېر هېوادونو سره یو ځای د شاوخوا ۳۹ هېوادونو په ډله کې راغلی چې د امریکایي چارواکو په وینا، د مهاجرت امنیتي څېړنو لپاره کافي او د باور وړ معلومات نه وړاندې کوي. همدارنګه خبرداری ورکړل شوی چې د استوګنې او تابعیت د غوښتنلیکونو د تېرې ارزونې نیمګړتیاوې د عامه امنیت لپاره خطرونه زېږولي او حتی ځینې هغه دوسیې یې هم منلې چې د هغوی په باور باید نه وای منل شوې.
د دغو پالیسیو پایلې د امریکا مېشتو افغان کډوالو لپاره د پام وړ دي. د ګڼو پناه غوښتونکو لپاره د ګرین کارډ صادریدل درېدلي يا بشپړ شوي نه دي، یو شمېر کسان نیول شوي او د شړلو له ګواښ سره مخ دي.
په همدې حال کې، د امریکا د پخوانیو ځواکونو زرګونه افغان ملګري او ژباړونکي په نامعلوم وضعیت کې ژوند کوي. د هغوی ډېری په افغانستان یا ګاونډیو هېوادونو کې له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ دي، او لسګونه کورنۍ چې په دوحه کې په لنډمهاله کمپونو کې د انتقال په تمه وې، اوس د اوږدمهالې بې برخلیکۍ سره لاس او ګرېوان دي.
