رواداري: د طالبانو د لومړي کال په ترڅ کې نږدې درې زره کسان وژل شوي او ټپي شوي
د بشري حقونو بنسټ «رواداري» په يوه تازه راپور کې ويلي، د طالبانو د واکمنۍ په لومړي کال کې لږ تر لږه ۲۹۳۲ تنه د هدفمند بریدونو او چاودنو له امله وژل شوي يا ټپي شوي دي.
دغه راپور چې د شنبې په ورځ، د دلو يوولسمه خپور شوی، د بشري حقونو وضعيت د ۲۰۲۱ کال د اګست له ۱۵مې تر د ۲۰۲۲ کال د اګست تر ۱۵مې پورې ارزولی او د هېواد د امنيتي حالت او د واکمنو ادارو د چلند يو اندېښمنوونکی انځور وړاندې کوي.
د دې بنسټ د موندنو له مخې، هدفمند بريدونه د پخواني حکومت د ۲۱۰ کارکوونکو د وژنې لامل شوي چې په هغوی کې قاضيان، مدافع وکيلان او مدني فعالان شامل دي؛ هغه کسان چې د هېواد په حقوقي او مدني نظام کې يې مهم نقش درلود.
راپور زياتوي چې يو شمېر قربانيان له نيول کېدو وروسته وژل شوي او جسدونه يې سيندونو ته غورځول شوي يا ونو ته ځړول شوي دي؛ دا موضوع د بشري کرامت او د طالبانو ادارې د ځوابګراۍ په اړه جدي پوښتنې راولاړوي.
رواداري وايي، په همدې يو کال کې ۹۱۶ کسان په خپله خوښه او غيرقانوني ډول نيول شوي چې په هغوی کې پخواني سرتېري، خبريالان او مدني فعالان شامل دي. دغو ډلو د زياتو محدوديتونو او فشارونو راپور ورکړی.
په همدغه موده کې لږ تر لږه ۱۷ ښځې وژل شوې، نهه ښځې ورکې شوې او ۷۳ نورې ښځې نيول شوې دي؛ دا شمېرې د هېواد د ښځو د امنيت او حقونو پر وضعيت اندېښنې زياتوي.
راپور ښيي چې د قومي او مذهبي اقليتونو حقونه هم جدي تر پښو لاندې شوي او له دايکندي ولايت څخه تر ۸۰۰ زياتې کورنۍ په زور له خپلو اصلي سيمو بېځايه شوې دي.
رواداري ټينګار کړی چې د ۲۰۲۱ کال وروسته د قضايي نظام له ړنګېدو سره، له دوه زرو زيات قاضيان له دندو ليري او د هغوی پر ځای د طالبانو اړوند اشخاص ټاکل شوي؛ دغه اقدام د قضا خپلواکۍ او د خلکو د عدالت لاسرسي تر پوښتنې لاندې راولي.
په ورته وخت کې د بشري حقونو بنسټونو خبرداری ورکړی چې د طالبانو د واکمنۍ په راتلونکو کلونو کې د بشري حقونو د سرغړونو کچه او شدت نور هم زيات شوی او د افغانستان د اتباعو د اساسي حقونو د راتلونکې په اړه اندېښنې پراخې شوې دي.
