په پاکستان کې د افغان خبریالانو د نیولو او شړلو په اړه د ژورنالیستانو له سرحد پرته سازمان خبرداری ورکړ

د ژورنالیستانو له سرحد پرته سازمان (RSF) ویلي چې د اسلاماباد له خوا د طالبانو پر ضد د «روڼې جګړې» له اعلان وروسته، په پاکستان کې د افغان کډوالو، په ځانګړې توګه د تبعید شویو خبریالانو د نیولو او شړلو نوې څپه پیل شوې ده. د دې ادارې په وینا، په وروستیو ورځو کې یو شمېر خبریالان د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې نیول شوي او د ساتنې مرکزونو ته انتقال شوي دي.
د جمعې په ورځ (د حوت ۱۵مه) خپاره شوي راپور له مخې، لږ تر لږه شپږ خبریالان چې د دې ادارې تر ملاتړ لاندې وو، په تېرو ۱۵ ورځو کې په جبري توګه افغانستان ته ستانه شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې ځینې له دوی سره د قانوني استوګنې معتبر اسناد هم موجود وو.
یو خبریال د ژورنالیستانو له سرحد پرته سازمان ته ویلي چې پولیسو څو ځله د هغه کور ته ورغلي او سره له دې چې د ویزې اعتبار یې درلود، نږدې یوه ګڼه یې نیولی و. نور خبریالان هم وايي چې دوی د جبري انزوا، د خوړو د کمښت او د لومړنیو اړتیاوو د نهشتوالي له ستونزو سره مخامخ دي. ځینو دا هم ویلي چې د شړلو د مخنیوي لپاره یې پولیسو ته پیسې ورکړي دي.
د دې سازمان د جنوبي آسیا د دفتر مشرې، سیلیا مرسیه، دغه کړنې «د منلو وړ نه» بللې او ټینګار یې کړی چې د هغه خبریالانو بېرته ستنول چې د طالبانو د ګواښونو له امله له افغانستانه تښتېدلي، هغوی د تاوتریخوالي او بیا ځلي نیول کېدو له جدي خطر سره مخ کوي.
له هغه راهیسې چې د طالبانو اداره یو ځل بیا پر افغانستان واکمنه شوې ده، د رسنیو فعالیتونه سخت محدود شوي او سانسور زیات شوی دی. د ژورنالیستانو له سرحد پرته د ارزونې له مخې، افغانستان د ۲۰۲۵ کال د نړیوالې رسنیزې آزادۍ په شاخص کې د ۱۸۰ هېوادونو له ډلې ۱۷۵م مقام لري؛ چې دا د هېواد دننه د رسنیو د فعالیت د ساحې د لا تنګېدو څرګندونه کوي.
شاوخوا ۲۰۰ افغان خبریالان له خپلو کورنیو سره د وروستیو سیاسي بدلونونو وروسته پاکستان ته تښتېدلي دي. خو د هغوی د انتقال او استوګنې بهیر په درېیو هېوادونو کې یا ځنډېدلی یا له جدي خنډونو سره مخ دی. د دې راپور له مخې، تر ۲۰۲۵ کال پورې لږ تر لږه ۲۰ تبعید شوي افغان خبریالان په زور افغانستان ته ستانه شوي دي.




