د اشغال شويو سيمو د علمي او تخنیکي نخبګانو مهاجرت بېساري زيات شوی
د اسرایيلو د احصايې د دفتر نوې راپور ښيي چې د اشغال شويو سيمو څخه د علمي، پوهنتوني او ټکنالوژي نخبګانو د مهاجرت بهير په بېساري ډول زيات شوی دی، يو بهير چې تر ټولو زيات د اکتوبر د اوومې نېټې له پېښو او د «طوفان الاقصى» عملياتو وروسته چټک شوی او يوازې اقتصادي لاملونه نه لري.
د قطر د الجزيرې شبکې د راپور له مخې، د اسرایيلو ورځپاڼې هاآرتص تأييد کړې چې ګڼ شمېر څېړونکي، پوهنتوني استادان او د ټکنالوژۍ متخصصان له اشغال شويو سيمو وتلي دي. دا په داسې حال کې ده چې له د اسرایيلو د جوړېدو راهيسې پوهنتونونه، د څېړنې مرکزونه او د ټکنالوژۍ صنايع د اشغال او پراختيا د پروژې په خدمت کې وو، او دغه رژيم د امريکا او لوېديځو هېوادونو په ملاتړ ځان د سيمې د پيلاپ (Startup) مرکز بللی و.
شنونکي وايي، د دې مهاجرت يو له اصلي عواملو څخه د سیکولر او مذهبي–قومپال جرياناتو ترمنځ د درز ژورتيا ده. هغه علمي نخبګان چې ځان د معاصر اسرایيلو جوړوونکي ګڼي، اوس ګوري چې سياسي واک او مالي سرچينې د ښيپال تندلارو ګوندونو او مذهبي افراطي جرياناتو په لاس کې ورغلې دي؛ يو حالت چې د حريدیانو له پوځي خدمت څخه د معافيت، په پوهنتونونو کې د لاسوهنې او د لوړو زده کړو د بوديجې له کمېدو سره د بېثباتۍ او بېعدالتي احساس زيات کړی دی.
بل لور ته، د اکتوبر له اوومې وروسته د اسرایيلو د امنيتي روايت سقوط د متخصصانو ترمنځ جدي اندېښنې راولاړې کړې دي. يو رژيم چې کلونه يې ځان يو امن او باثبات جوړښت معرفی کاوه، اوس په څو محاذونو کې په اوږدو جګړو کې ښکېل دی؛ يو حالت چې د اوږدمهال ثبات غوښتونکو څېړونکو لپاره يو مبهم او له خطر ډک راتلونکی انځوروي.
په عين وخت کې، د اسرایيلو نړيواله مرتبه هم په لوېديځو علمي او پوهنتوني حلقو کې زيانمنه شوې ده. د زدهکوونکو اعتراضونه، د علمي همکاريو محدودېدل او د ځينو پروژو پرې کېدل، په اشغال شويو سيمو کې علمي فعاليت د اخلاقي مشروعيت له ننګونو سره مخ کړی او د نړيوالو طرحو د جلب وړتيا يې راکمه کړې ده.
راپورونه همدارنګه څرګندوي چې د عامو خلکو ترمنځ هم منفي مهاجرت زيات شوی دی؛ يو مسئله چې د يوه ديموګرافیک برتري پر بنسټ ولاړ رژيم لپاره ستراتيژيک ګواښ ګڼل کېږي. ناظران باور لري چې د نخبګانو وتل، له څو زره متخصصانو د وتلو هاخوا، د علم د توليد او د پوځۍ برتري د ساتلو د توان د زوال نښه ده؛ يو بهير چې د صهيونيستي پروژې راتلونکی له جدي پوښتنو سره مخ کړی دی.
