اروپايي انديشکده: د چين اندېښنه د اسرایيلو له فعاليتونو سره په تايوان او سوماليلېنډ کې

يو اروپايي انديشکده راپور ورکړی چې د اسرایيلو فعاليتونه په خپلواکو سيمو تايوان او سوماليلېنډ کې د چين جدي اندېښنه راپارولې او له پکن د ستراتيژيکو ګټو سره په ټکر کې دي. د دې راپور له مخې، چين دا کړنې د خپلې بهرنۍ پاليسۍ له بنسټيزو اصولو سره د څرګندې سرغړونې په توګه ګڼي.
د «مدرن ډيپلماسي» په نوم اروپايي وېبپاڼې ليکلي چې د چين د بهرنيو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ په رسمي ډول د اسرایيلو له لوري د سوماليلېنډ د يو خپلواک هېواد په توګه د پېژندنې پر وړاندې خپل سخت مخالفت څرګند کړ. د پکن په باور، دا کار به په افريقا د شاخ سيمه کې پراخ سياسي او امنيتي پايلې ولري.
راپور زياتوي چې د چين استخباراتي او نظامي ادارې د دغې موضوع له حساسيت څخه خبر دي، ځکه دا اقدام کولی شي د «يوه کمربند او يوه لارې» نوښت، چې د تاريخي ورېښمينې لارې د بيا راژوندي کولو په هدف رامنځته شوی، زيانمن کړي. دا نوښت د چين له مهمو پروژو څخه شمېرل کېږي چې موخه يې په آسيا او افريقا کې د اقتصادي او ترانزيټي نفوذ پراخول دي.
مدرن ډيپلماسي زياته کړې چې چين د سوماليلېنډ د بېلتونپالو همغږي له تايوان د بېلتون غوښتونکو خوځښتونو سره د «يوې چين» له اصل سره د نېغ پر نېغ ګواښ په توګه ګڼي او له همدې امله يې د اسرایيلو د اقدام مخالفت کړی دی.
د راپور له مخې، پکن د تلابیو د پلانونو د مخنيوي لپاره په سومالي کې د سپوږمکيو څارنې مرکزونه جوړوي، څو خپلې استخباراتي وړتياوې پياوړې کړي او د سيال قدرتونو، په ځانګړي ډول د اسرایيلو، امريکا او د هغوی د متحدانو پوځي او ديپلوماتيک فعاليتونه په سيمه کې تر څارنې لاندې ونيسي.
دغه تحليلي رسنۍ دا هم ليکلي چې د اسرایيلو همکاري له تايوان د بېلتون غوښتونکو له ډلو سره د توغنديو ضد دفاعي سيستم په برخه کې د چين بله مهمه اندېښنه ده. د راپور په وينا، چين هڅه کوي خپله ستراتيژيکه شتون په افريقا د شاخ سيمه کې پراخ کړي او د دغه هېواد انديشکدهګانې اوږدمهالي پلانونه لري، څو له سيمهييزو سيالانو سره د سيالۍ لپاره ستراتيژۍ جوړې کړي.
په پايله کې، مدرن ډيپلماسي ټينګار کړی چې له د سومالي له مرکزي حکومت سره د اړيکو پراخول د چين د هغې ستراتيژۍ برخه ده چې د کړکېچ زېږوونکو فعاليتونو مهار او د ځواک توازن ساتلو ته پکې پام شوی دی.




