په افغانستان کې د یوه کال په ترڅ کې ۲۰۷ د رسنیو د آزادۍ د سرغړونو پېښې ثبت شوې
د افغانستان د خبریالانو مرکز وايي، په ۱۴۰۴ لمریز کال کې لږ تر لږه ۲۰۷ د رسنیو د آزادۍ او د خبریالانو د حقونو د نقض پېښې ثبت شوې دي. د دغه مرکز په وینا، دا شمېرې ښيي چې پر رسنیو فشار د تېر کال په پرتله زیات شوی دی. دغه بنسټ زیاتوي چې د طالبانو اداره د تېرو دولسو میاشتو په موده کې د سانسور، ګواښونو او د خبریالانو د ځپلو بهیر له پخوا ډېر شدت سره تعقیب کړی دی.
دا راپور د چهارشنبې په ورځ، د حوت په ۲۷مه، چې د افغانستان د ملي خبریال ورځ هم ده، خپور شوی او د هېواد د مطبوعاتو د وضعیت اندېښمنوونکی تصویر وړاندې کوي. د دې مرکز د موندنو له مخې، دوه خبریالان وژل شوي، یو بل ټپي شوی او ۱۸۳ د ګواښونو پېښې – چې پکې ۲۱ د خبریالانو او د رسنیو د فعالانو نیونې شاملې دي – مستندې شوې دي.
د دغه بنسټ د معلوماتو له مخې، د خبریالانو د وژل کېدو او ټپي کېدو پېښې د هغه برید پر مهال شوې چې د پاکستاني ځواکونو له لوري ترسره شوی بلل کېږي. خو زیاتره ثبت شوې پېښې د طالبانو د ادارې له خوا پر رسنیو د وضع شویو محدودیتونو او کړنو سره تړاو لري.
په راپور کې راغلي چې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو د خپرولو بندیز پراخ شوی او اوس په ۱۸ ولایتونو کې عملي کېږي. د دې محدودیت له امله د ۲۱ محلي تلویزیوني چینلونو فعالیت یا بند شوی یا یې خپرونې راډیو ته اړول شوي دي، چې دا کار د وګړو د بصري معلوماتو د لاسرسي په کمېدو تمام شوی دی.
د افغانستان د خبریالانو مرکز همدارنګه ویلي چې په تېره لمریز کال کې د طالبانو د «رسنیو د پالیسیو» د نه رعایت له امله د اته رسنیو فعالیتونه درول شوي او د لږ تر لږه لسو نورو رسنیو جوازونه لغوه شوي دي. سربېره پر دې، اجباري اعترافونه، د ښځینه خبریالانو د ګډون مخنیوی په غونډو کې او د ښځو د غږ سانسور هم د نقض د ثبت شوو مواردو له جملې دي.
دغه بنسټ خبرداری ورکړی چې د دې وضعیت دوام به د بیان آزادۍ او د خلکو د معلوماتو لاسرسي لپاره جدي پایلې ولري. د افغانستان د خبریالانو مرکز له د طالبانو ادارې غوښتي چې د خبریالانو او رسنیو بنسټیزو حقونو ته درناوی وکړي او د هغوی د آزاد، مصئون او مسوول فعالیت زمینه برابره کړي.
