یوناما: په افغانستان کې هر میاشت ۵۰ کسان د ماینونو قرباني کېږي
د ملګرو ملتونو د افغانستان د مرستندوی هیئت (یوناما) ویلي چې افغانستان لا هم د نړۍ درېیم هېواد دی چې تر ټولو ډېر د ماینونو او نهچاودلو مهماتو له امله تلفات ثبتوي. د یوناما په وینا، هره میاشت له ۵۰ زیات کسان د دغو موادو د چاودنو له کبله وژل کېږي یا ټپیانېږي.
نیک پاوند، د یوناما د ماینپاکۍ مسؤول، په یوه خبري غونډه کې وویل چې دا شمېرې ښيي، نږدې هره ورځ یو افغان د ماین یا د جګړې له پاتې مهماتو قرباني کېږي. د هغه په وینا، شاوخوا ۸۰ سلنه قربانیان ماشومان دي، په ځانګړې توګه هلکان.
نوموړي زیاته کړه چې ۹۰ سلنه دغه تلفات د هغو نهچاودلو مهماتو له امله دي چې له څلورو لسیزو جګړو وروسته لا هم په بېلابېلو برخو کې پاتې دي. ډېری ماشومان د لوبو پر مهال یا د څارويو د څرولو پر وخت له دغو شیانو سره مخ کېږي او پیښې ورته رامنځته کېږي.
د یوناما د معلوماتو له مخې، لا هم شاوخوا یو زرو کیلومتره مربع د افغانستان خاوره له ماینونو او نهچاودلو مهماتو ککړه ده. نږدې درې میلیونه اوسېدونکي، ۸۰۰ ښوونیز مرکزونه او ۲۰۰ روغتیايي مرکزونه د دغو ککړو سیمو له یوې کیلومترۍ دننه ژوند او فعالیت کوي.
د یوناما د ماینپاکۍ مشر د نړیوالو مرستو د کمښت په اړه وویل چې په وروستیو کلونو کې د ماینپاکۍ پروګرامونو مالي ملاتړ ډېر کم شوی دی. د هغه په وینا، په ۲۰۱۱ کال کې د ماینپاکونکو شمېر ۱۵ زرو کسانو ته رسېده، خو اوس دا شمېر شاوخوا ۱۳۰۰ کسانو ته راټیټ شوی دی.
په ورته وخت کې د کډوالو بېرته راستنېدل، طبیعي پېښې لکه زلزله، او د پاکستان سره سرحدي ترینګلتیاوې هغه جدي ننګونې دي چې د افغانستان خلک ورسره مخ دي. نړیوالو مرستو کمېدل او د طالبانو لهخوا د اغېزناک مدیریت لپاره د یو محاسب چوکاټ نشتوالی، د ماینپاکۍ پروګرامونو د راتلونکې په اړه اندېښنې راپورته کړې دي.
یوناما ټينګار کړی چې افغانستان د ماینپاکۍ په برخه کې پراخه ملي او نړیواله تجربه لري، او که نړیوالې مرستې ډېرې شي، نو د دغو سیمو د بشپړې پاکۍ او د خلکو د عادي ژوند د بېرته پیل زمینې برابرېدای شي.
