ملګرو ملتونو د طالبانو او پاکستان ترمنځ د بېړني اوربند غوښتنه وکړه
د ملګرو ملتونو کارپوهانو له د طالبانو له ادارې او د پاکستان له حکومت څخه غوښتي چې ژر تر ژره د دايمي اوربند ژمنه وکړي، د شخړو ریښې په سولهییزو لارو حل کړي او د نړيوالو قوانینو د نقض په اړه د حساب ورکونې تضمين ورکړي. هغوی ټينګار کړی چې د جګړو دوام د ملکي وګړو ژوند له ګواښ سره مخ کړی او د سيمې ثبات یې له جدي خطر سره مخامخ کړی دی.
د دغو کارپوهانو په اعلاميه کې راغلي چې له د فبرورۍ له ۲۶مې نېټې د نښتو له پېلېدو راپدېخوا، په افغانستان کې ۲۸۹ کسانو ته مرګژوبله اوښتې ده. د دوی په وینا، روغتیایي مرکزونه، استوګنیز کورونه، بازارونه او د بېځایه شوو کسانو استوګن ځایونه زيانمن شوي، ښوونځي او پولهييز تېرېدونکې لارې تړل شوې او سوداګریز فعالیتونه درېدلي، چې دا حالت د سرحدي سیمو د زرګونو اوسېدونکو ژوند ګډوډ کړی دی.
د ملګرو ملتونو کارپوهانو د پاکستان د هغه برید غندنه هم کړې چې د کابل په یو د نشه يي توکو د درملنې پر مرکز شوی و، او له د قربانيانو له کورنیو سره یې خواخوږي څرګنده کړې ده. دوی په عین وخت کې د طالبانو ادارې له لوري د پاکستان په خاوره کې د بریدونو له امله د ملکي تلفات، د خلکو بېځايه کېدو او د زدهکړو د مرکزونو له بندېدو سره خپل اندېښنه ښودلې ده.
کارپوهانو له دواړو خواووغوښتي چې د نړيوال حقوق او نړيوال بشردوستانه حقوق ته درناوی وکړي، ملکي وګړي او ملکي تاسيسات وساتي او د بشري حقونو د ټولو ادعا شویو سرغړونو په اړه چټک، خپلواک او شفاف تحقیقات ترسره کړي. د هغوی په باور، عاملان باید د قانون مخې ته ودرول شي او د قربانیانو د تاوان جبران باید یقیني شي.
په اعلامیه کې د پاکستان هغه ادعا ته په اشارې سره چې وایي د تحریک طالبان پاکستان (TTP) له افغان خاورې کار اخلي، ټينګار شوی چې ټول چارواکي، په دې کې د طالبانو اداره هم شامله ده، مکلف دي چې د وسلوالو ډلو د فعالیت مخه ونیسي، هغه ډلې چې حتی له پولو هاخوا د انسانانو د ژوند ګواښ کوي. د نړيوال قانون له مخې هېڅ هېواد ته دا اجازه نه شته چې د خپلې خاورې څخه د بل هېواد پر ضد د ترهګريزو فعالیتونو لپاره کار واخيستل شي.
د ملګرو ملتونو کارپوهانو د پاکستان برید پر افغانستان د زور د کارونې د بندیز سرغړونه بللې، چې د ملګرو ملتونو د منشور له دوهمې مادې او د نړيوال عرفي قانون له مخې منع ده. دوی روښانه کړې چې د «قانوني ځاندفاع» حق یوازې هغه وخت مطرح کېږي چې برید د طالبانو له ادارې شوی وي یا دا اداره د TTP ډلې ته د برید د ترسره کولو امر ورکړی وي.
د کارپوهانو په وینا، پاکستان تر اوسه کوم باوري شواهد نه دي وړاندې کړي چې وښيي د TTP بریدونه د طالبانو د ادارې تر لارښوونې یا کنټرول لاندې ترسره شوي دي. همدارنګه یادونه شوې چې نړيوالې محکمې له مخکې دا دليل رد کړی چې یوازې د یوې وسلوالې ډلې شتون په یو هېواد کې بل هېواد ته د «قانوني ځاندفاع» حق ورکوي. له دې سره، پاکستان خپل د ځاندفاع ادعا د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته هم نهده وړاندې کړې.
په دوام کې راغلي چې د زور ناقانونه کارونه کېدای شي د هغو کسانو د حق د ژوند نقض وګڼل شي چې په بریدونو کې وژل شوي دي، او هغه بریدونه چې د ملکي تلفاتو لامل شوي، ښایي د نړيوال بشردوستانه قانون نقض وګڼل شي. د ملګرو ملتونو کارپوهانو ټينګار کړی چې هېوادونه مکلف دي خپل وګړي له ترهګریزو ګواښونو څخه وساتي، خو دغه اقدامات باید په بشپړ ډول د نړيوال قانون د چوکاټ دننه ترسره شي.
هغوی زياته کړې چې هغه اختلافات چې نړيواله امنيت له ګواښ سره مخ کوي، باید د سولهییزو لارو هوار شي، او په کور دننه د متناسب زور کارول او دپلوماتیک اقدامات کولای شي د فرامرزي شخړو د پراخېدو مخه ونیسي.
