د طالبانو د اړیکو له نوي پړاو سره چې د امريکا له متحده ایالتونو سره یې پیل کړی، دا حالت د دوی په اړیکو له ګاونډیانو سره مستقیم اغېز لري.
ذاکر جلالي، د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت له چارواکو څخه، په داسې حال کې چې زلمي خلیلزاد کابل ته سفر کړی او له امیرخان متقي سره لیدلی، ټینګار کړی چې د امريکا او طالبانو ترمنځ ځانګړې پېچلتیا نشته او د امریکا رول د مهمو زیربنایي پروژو په برخه کې – لکه د کندهار هوايي ډګر او د هلمند ولایت د کجکي بند – «د پام وړ» دی.
د جلالي څرګندونې په فني او معنايي توګه، د طالبانو او امريکا د اړیکو له ژور اړخه رسمي انکشاف څرګندوي او دا ښيي چې واشنګټن د دې ډلې له بېلابېلو تعاملاتي برخو سره نېغ په نېغه رول لوبوي.
سره له دې، نوموړي په هوښیارۍ سره د دې تعاملاتو د اغېز په اړه له طالبانو سره د ګاونډیانو په اړیکو خبرې نه دي کړې او هغه برخه یې چوپه پرېښې ده.
د امريکا او د سیمې د هېوادونو ترمنځ اختلافونه داسې دي چې دوی نه شي کولای په سیمه یيزو ستراتیژیکو مسایلو کې په یوه صف کې پاتې شي. کمزوري قدرتونه، چې د دواړو خواوو د دوستۍ د توازن وس نه لري، اړ کېږي له یو لوري سره ځان وتړي.
د دوحې له تړون سره سم، طالبانو د واک او جغرافیې د ترلاسه کولو په بدل کې ژمنه کړې چې له د امريکا له دښمنانو سره به جدي همکاري نه کوي. له همدې امله د طالبانو اړیکې له ګاونډیانو، په ځانګړې توګه له د امريکا له رقیبانو – چین، ایران او روسیې – سره، تاکتیکي او له احتیاطه ډکې وې (شاید د دوحې د خبرو پر مهال د امريکا له اجازې سره). دا د دې لپاره چې له احتمالي مخالفتونو څخه ځان وژغوري.
اوس چې طالبان باور لري د واک بنسټونه یې پیاوړې شوي، داسې ښکاري چې له ګاونډیانو سره د تاکتیکي تعامل پړاو پای ته رسېدلی او د امريکا سره د ستراتیژیک تعامل وخت رارسېدلی دی.
د طالبانو دا پرېکړه طبیعي ده، ځکه د افغانستان ګاونډیان نه شي کولای هغه مالي ملاتړ ته دوام ورکړي چې امريکا یې د طالبانو لپاره برابروي.
د طالبانو د چارواکو له نظره، چې له امريکا سره بنسټیز اختلاف نه لري، د امریکا پر لور تمایل او له سیمه ییزو قدرتونو څخه شا ګرځول، یو دقیق سیاسي هوښیاري ده چې د بقا لپاره تر ټولو خوندي لاره ګڼل کېږي.
خو اصلي پوښتنه دا ده چې امریکا به له خپل «مواجباخیستونکي» څخه دا غوښتنه هم وکړي چې د خپلو مخالفینو ګټې له ګواښ سره مخ کړي؟ داسې ښکاري چې دا وضعیت هم ژر رامنځته کېدونکی دی.
سید احمد موسوي مبلغ
